Home > Algemeen, Boeken, Gesprekken, Internationale politiek > Reizen zonder John (Geert Mak, 2012)

Reizen zonder John (Geert Mak, 2012)

Het journalistenleven heeft soms (heel soms) zijn voordelen. Zoals dikke turven thuis met open armen ontvangen, vervolgens lekker doorploeteren vooraleer, ten slotte dan, de auteur het vuur aan de schenen te mogen leggen. Dat was enkele maanden geleden het geval met ‘Reizen zonder John’, zonder twijfel één van dé boeken van het afgelopen jaar, de nieuwste van de Nederlandse auteur Geert Mak. Deze schrijver van onder andere ‘In Europa’ verlaat deze keer het oude continent en volgt de voetsporen van de legendarische Amerikaanse auteur John Steinbeck die in het najaar van 1960 op zoek gaat naar de ziel van zijn land, een ontdekkingsreis maakt doorheen zijn homeland, maar met een gebroken hart weer thuis komt. Steinbeck schreef zijn verhalen uit in ‘Reizen met Charley’, een klassieker op elke Amerikaanse boekenplank. Mak volgt hetzelfde pad, exact vijftig jaar later, alleen niet met een Rocinante zoals zijn voorganger, maar met een zilver metallic Liberty Jeep. En niet in het gezelschap van hond Charley, of eender welke viervoeter, maar met zijn vrouw trouw aan zijn zijde. De Nederlander wil weten welke metamorfose het land van Uncle Sam in die halve eeuw ondergaan heeft. Het literaire resultaat is indrukwekkend, ik heb het over de turf van Mak, die van Steinbeck heb ik niet gelezen. De Financial Times gaf er de meest treffende omschrijving aan: “Geert Mak is de geschiedenisleraar die we allemaal graag hadden willen hebben.” De Nederlander kan zelfs over rottende drollen of dode reeën aan de oevers van een verlaten autoweg sappig vertellen. Zijn reisroute loopt van het oosterse kustdorpje Sag Harbor, de laatste woonplaats van John Steinbeck, noordwaarts richting Canada, vervolgens westwaarts in het spoor van De Grote Migratietrek, dan langs de westerse kustlijn zuidwaarts tot Los Angeles om vandaaruit de vlucht te nemen via Texas naar New York. Onderweg vertelt hij de grote en kleine verhalen die Amerika maakten tot wat het vandaag verworden is.

Ik mocht deze grote meneer dus interviewen. En dat ging (hier weergegeven in zeer beperkte versie) als volgt: “Amerika is altijd al mijn liefde geweest, al zou ik ‘Reizen zonder John’ geen liefdesverklaring noemen. Ik zie het eerder als een poging om die Amerikaanse idealen en illusies te doorprikken en na te gaan wat er werkelijk in dat land gebeurt. Waarom Amerika zo’n aantrekkingskracht uitoefent? Ten eerste omdat Amerika een land van immigranten is. Eerst uit Europa, daarna uit andere werelddelen. En het zijn meestal initiatiefrijke, moedige en soms ook wilde mensen die hun dorp en land verlaten. Dat schept een bepaalde sfeer en die heerst er na al die generaties nog altijd. Ten tweede is Amerika, net als de Europese Unie, een historisch experiment. De Verlichting met haar principes van gelijkheid en democratie is dan wel in Europa bedacht, ze is in Amerika voor het eerst toegepast. Dat maakt Europeanen nieuwsgierig.” Toch gelooft Mak dat de zo geïdealiseerde American Dream van vrijheid en gelijkheid verleden tijd is. “Als een krantenjongen nu miljonair wil worden, is die beter af in Stockholm, Shanghai en zelfs Amsterdam of Brussel dan in New York. De Amerikaanse Droom werd doorprikt. In de eerste plaats doordat er veel geld vloeit van de middenklasse en de armste klasse naar de rijkste één procent van de bevolking. De toekomst van de middenklasse ziet er nu minder rooskleurig uit dan vijftig jaar geleden. Dat politiek en macht in toenemende mate gekocht kunnen worden, versterkt dat proces nog. Dit staat net haaks op die Amerikaanse idee van gelijke kansen.”

Het volledige interview verscheen in De Zondag van 14 oktober 2012.

About these ads
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers like this: