Van Frietrevolutie tot Vlinderakkoord

Het jaar 2011 zal de geschiedenisboeken induiken als het jaar waarin de Belgische federale regering haar macht definitief moest afstaan. Niet aan Vlaanderen, Wallonië en Brussel, zoals even gedacht na de verkiezingsoverwinning van N-VA op 13 juni 2010, maar aan Europa en vooral aan de schimmige ratingbureaus. De Wetstraat 16 is gekaapt door Moody’s en Fitch, en niet door Elio Di Rupo.

Herinnert u ze nog allemaal? Bemiddelaar Vande Lanotte, informateur Reynders, onderhandelaar Beke, formateur Di Rupo en uiteindelijk premier Di Rupo. Dat zijn de mannen die in 2011 de opdracht toegewezen kregen om het resultaat van de verkiezingen van 13 juni 2010 in een regering te gieten. Het jaar begon uitzichtloos. Bemiddelaar Johan Vande Lanotte (SP.A) brak zijn opdracht af met de plastische woorden: ‘Je kan een paard naar het water leiden, maar je kan het niet dwingen om te drinken’. Vrij vertaald: N-VA en Bart De Wever hebben weinig dorst in een regering. De impasse duurde voort. De liberalen doken op met Didier Reynders (MR) die moest informeren wie al dan niet zin had in een akkoord en een regering. Was dit 234 dagen na de verkiezingen nog niet duidelijk?

Onder de bevolking, en vooral in studentenkringen, borrelde het ongenoegen op. Tienduizenden mensen namen in januari deel aan de SHAME-betoging, het hoogtepunt zou een maand later volgen, de Frietrevolutie op 17 februari naar aanleiding van het wereldrecord regeringsvormen. Aan het politieke front werd weinig gehoor gegeven aan de volksprotesten, maar ging het schaakspel vrolijk verder.

Schimmige draken

We schrijven ondertussen 16 mei. De Rode Duivels wisten al zeker dat ze naast het Europees Kampioenschap zouden grijpen. Elio Di Rupo (PS) kreeg de laatste mogelijkheid om een Belgisch doelpunt te scoren. De Italiaanse migrantenzoon werd formateur en zou uiteindelijk die laatste kans tegen de netten prikken. Al verliep de voorbereiding op dat doelpunt niet zoals verwacht. De loepzuivere voorzet werd niet door Bart De Wever, Didier Reynders of Wouter Beke gegeven, maar door de Europese Unie, de financiële markten en vooral de schimmige ratingbureaus. Wie had het er op de vorige kerstdis al gehoord van Standard & Poor’s, Fitch of Moody’s? Deze draken doken plots op uit de Noordzee en dwongen Di Rupo en zijn kompanen tot grondige akkoorden. De dames en heren politici schoten in actie. Noodgedwongen, want verder uitstel zou de ondergang van ons land inluiden naar het voorbeeld van Griekenland, Spanje en later Italië. Acht partijen sloten een communautair akkoord, zonder N-VA. Zes partijen sloten een regeerakkoord, zonder Groen! en Ecolo. En op 6 december overhandigde Sinterklaas het vlinderakkoord aan Koning Albert II die zo net op tijd zijn winterslaap kon aanvatten.

Peking-eend

Als Piet Huysentruyt u onder het bereiden van de kerstkalkoen en het nieuwjaarsmenu vraagt wat we nu geleerd hebben van het politieke jaar 2011, is slechts één antwoord het juiste. We hebben meer dan ooit te maken met een afkalving van de macht van de federale regering. Die heeft moeten plooien naar de wensen van de ratingbureaus, naar de wensen van de Europese Unie, en niet naar de wensen van de politieke partijen die de verkiezingen van 13 juni 2010 wonnen. En dat zal niet voor het laatst geweest zijn. De Europese Unie heeft, met het gevaar op dumping van Groot-Brittannië, besloten om het financieel beleid van de lidstaten meer op elkaar af te stemmen. Europa neemt het heft in handen en zal nationale regeringen straffen en zalven. Het democratisch bestel, zoals we dat al decennialang kennen, wordt geconfronteerd met zijn eindigheid. We staan op de drempel van een nieuw politiek tijdperk. Een tijdperk waarin de democratie pluimen verliest aan de economie, waarin Washington pluimen verliest aan Peking. Al blijken de vakbonden dat niet te geloven. Minister Q is niet de man die beslist over onze pensioenen. Ook Elio Di Rupo niet.