Opiniestuk. Kan cycloon voor omwenteling zorgen?

De cycloon Nargis maakt alle gemoederen los. Birma/Myanmar is diep getroffen. De menselijke en materiële schade is onmeetbaar. Tienduizenden zijn gestorven, honderdduizenden zijn wanhopig op de vlucht. De internationale gemeenschap kijkt toe, wil helpen, maar kan niet. De militaire junta, State Peace and Development Council, laat vooralsnog geen pottenkijkers toe. De voormalige hoofdstad Rangoon en de Irrawaddy-delta zijn ontembaar getroffen. Het merendeel van de Birmezen leeft al decennialang zelfvoorzienend, kweekt groenten, fruit of rijst. Nargis bracht de rijstoogst onherstelbare schade toe. Miljoenen mensen moeten vrezen voor hun voedselaanvoer de komende weken, maanden, jaren. Het is angstig en spannend wachten op de noodzakelijke visa voor internationale hulpverleners. De Verenigde Staten stellen eisen op in ruil voor steun. In de huidige rampsituatie is dit echter niet gepast. Mensen moeten voorgaan op politiek. Daarom is het wachten op dat ene signaal van de militaire overheid, dat ene greintje menselijkheid van de senior-generals.

Nargis kan ook op politiek vlak een rol spelen. Het referendum is in bepaalde gebieden twee weken uitgesteld, maar de mensen zullen niet stemmen voor een door de junta omarmde grondwet. Zij zijn voor de zoveelste maal diep getroffen in hun waardigheid. Kon de junta maatregelen getroffen hebben? Interne bronnen melden dat de NASA vorige week woensdag, drie dagen vóór de ramp, het regime waarschuwde over een mogelijke gevaarlijke cycloon die zou razen over het zuiden van het land. Ook Thaise en Indische meteorologische organisaties hadden dit donderdag voorspeld. De junta reageerde niet. De bevolking werd niet preventief ingelicht of geëvacueerd voor het mogelijke gevaar. Alle militaire manschappen en middelen waren ingezet om de ja-campagne voor het grondwettelijk referendum tot een goed einde te brengen. Met intimidatie, terreur, geweld en opsluiting. Birma zou ja stemmen op de nieuwe grondwet.

Zal de bevolking dit laten gebeuren eens ze hiervan op de hoogte zijn? Of volgen nieuwe opstanden zoals in augustus-september 2007? Een anonieme man vroeg zich na de ramp af waar de militairen bleven met hulp. “In september stonden ze hier snel toen ze hun wapens moesten boven halen.” Bij nieuwe opstanden moet de internationale gemeenschap wel ingrijpen als ze haar grondbeginselen trouw wil blijven. Birma is stilaan een groot gevaar voor de regionale stabiliteit. Kan Nargis voor het einde van dit regime zorgen?

(Paul Cobbaert – 06/05/08)