Welcome to Burma (Timothy Syrotha, 2001)

De Birmese militaire overheid riep 1996 officieel uit tot Visit Myanmar Year. Het militaire regime had de voorbije drie decennia alle maatregelen genomen om toeristen te weren. Maar nu had ook de junta nood aan harde valuta. Veel meer dan enkele verdoolde rugzaktoeristen leverde die propaganda-actie niet op. Eén van die mensen was de Australische journalist en fotograaf Timothy Syrota. Hij geeft eerlijk toe dat hij het land niet kent, maar dat hij nieuwsgierig is naar het rijke Britse koloniale erfgoed. Syrota vraagt een verblijfsvergunning aan voor één maand, maar al snel verlengt hij die tot drie maanden. Wat volgt, is een prachtig reisverslag van een man die ervaringen neerpent van een prachtig land met een prachtige bevolking, maar met een ongelooflijk hard regime. De auteur legt het land Birma uit aan de lezer-leek aan de hand van zijn reis, zijn gesprekken, zijn ervaringen, zijn indrukken.

Timothy Syrota begon zijn trip in de toenmalige hoofdstad Rangoon, waar hij een aantal weken bleef. Hij leerde het land en zijn machtige inlichtingenapparaat en spionagediensten onmiddellijk kennen. De grote constante in zijn reisverhaal zijn de volgende vragen die hij almaar voorgeschoteld krijgt van onbekenden: Who are you? Where are you from? What are you doing here? What is your profession? Why do you come here? Are you working for the CIA? Syrota wil verder naar het noorden van Birma, naar gebieden die niet in de vooraf bepaalde toeristenroutes van de militaire overheid liggen, naar gebieden die niet publiek toegankelijk zijn. Hij onderneemt een lange bustrip naar de oude hoofdstad Mandalay. Daarna per boot naar Bhamo in de afgelegen, moeilijk toegankelijke Kachin-staat. Syrota ontmoet er interessante figuren, mensen die dromen van een toekomst, mensen die hopen dat hij hen hierbij kan helpen. Hij moet telkens opnieuw ontgoochelen. Hij reist verder naar Hsipaw in de Shan-staat en houdt er lange gesprekken met Mr Donald, de neef van de laatste prins van Hsipaw. Hij raakt onder de indruk van Pagan, de stad van vier miljoen pagoden, de stad die oude Birmaanse romantiek en glorie uitstraalt. Terug in Mandalay ontmoet hij Lu Maw, de jongste van de Moustache Brothers, een geliefd komisch duo in Birma. Lu Maw’s broer is opgepakt door de overheid en overgebracht naar een zwaar bewaakte gevangenis. Spot drijven met gezagshebbers is niet toegestaan. Syrota is na drie maanden Birma enigszins opgelucht dat hij het land verlaat. Dergelijke toestanden had hij niet verwacht in die zelfverklaarde toeristische trekpleister.

Timothy Syrota bezocht al verschillende landen in Zuidoost-Azië met zijn moeder in de jaren ‘70. Positief verrast en diep geïnspireerd door de regio besloot hij in 1997 een nog voor hem onbekend Zuidoost-Aziatisch land op te zoeken: Birma. Het land zou hem nooit meer loslaten. Hij keerde nog verschillende keren terug: foto’s nemen, luisteren naar mensen of documentaires filmen. In zijn laatste reis is hij door de autoriteiten uit het land gezet.