Pluche (Karel De Gucht, 2007)

Karel De Gucht waarschuwt de kiezer voor het populistische en daaruit voortvloeiende extreemrechtse gevaar in zijn recentste boek Pluche, verschenen in de maanden voor de federale verkiezingen van juni 2007. In het boek schetst De Gucht een helder perspectief ten opzichte van voornamelijk het populistische gevaar. Hij plaatst het populisme in historisch perspectief door terug te keren naar het Wenen van 1900. Dr. Karl Lueger was er burgemeester met een uitgesproken volks, antipolitiek programma. Ene toekomstige Duitse dictator was toen een dorpsgenoot. Het populisme voedt zich aan het wij tegen zij, aan het creëren van een vijandsbeeld, aan de antipolitiek. De populist, en ook de extremist, zegt wat het volk denkt, maar reikt geen oplossingen aan. In de ene kant van een land zegt die populistische partij A, terwijl ze aan de andere kant van datzelfde land ingaat tegen die A. Ideologische achtergrond? Wij zeggen wat het volk denkt.

Karel De Gucht (Overmere, 1954) geeft in het boek aan waar ook de ‘democratische’ politici, opiniemakers en media in de fout gaan. Ook zij beroepen zich, vooral de laatste jaren, al te makkelijk op het populistische gedachtegoed. Politici durven het VB en haar kiezers niet langer op hun verantwoordelijkheden wijzen. Ze wagen zich nog zelden op het terrein van die partij. Na de 0110-concerten of na Vanthemsches moordlustige wandeling in Antwerpen traden weinig of geen politici op de voorgrond. Maar ook de media dragen een zware verantwoordelijkheid hierin. Populistische opiniepeilingen of spectaculaire (correcte?) misdaadcijfers vinden vlotter de weg naar de voorpagina’s dan inhoudelijke discussies tussen democratische politici. De Gucht klaagt ook het platte aan in de discussies (het discours van ik leef tenminste tussen het volk). Straks moet men nog bang zijn zich te onderscheiden als politicus of te pronken met een universitair diploma, aldus de auteur. Vooral in het besluitende hoofdstuk gaat De Gucht scherp door. Hij schuwt niets of niemand en reikt heldere analyses aan. Daaraan wil het wel eens ontbreken in de eerste hoofdstukken waar de auteur voornamelijk persoonlijke discussies met Jean-Marie Dedecker, Filip Dewinter of Luc Van der Kelen lijkt uit te vechten.

Pluche is een aanrader voor voorstanders van de multiculturele, verdraagzame en democratische samenleving, zoals ook De Gucht is: een liberale idealist, maar vooral iemand die voor zichzelf als politicus nog een eerbare taak ziet in de samenleving.